صدای یارا ، یاریگری از جنس صدا
تهیه کننده گزارش: نرگس جودکی
تلفن مدام زنگ ميخورد. هر روز و هر بار كسي آن سوي خط داستاني را روايت ميكند. داستان خودش يا فرزندش و يا يكي از نزديكانش. كسي كه آن سوي خط با صداي گرفته لب باز ميكند هميشه درخواست ياري دارد. تلفن هر روز زنگ مي خورد و كسي اين سو به صداي آن سوي خط گوش ميدهد و دستانش بر كيبورد ميرقصد و حرفها را تايپ ميكند تا در حافظه كامپيوتر و انجمن بماند و به اطلاع همگان برسد كه كسي آن سوي خط نيازمند ياري است. اين سوي خط كسي هست كه به سوالها پاسخ دهد.
«هر كودك و نوجوان صرف نظر از طبقه اجتماعي، جنسيت، نژاد، استعداد و ... بايد در مواقع ضروري بتواند از كمك هاي فكري مناسب برخوردار شود.» اولين خط تلفني كمك فكري به كودكان و نوجوانان بر مبناي اين باور از دي ماه سال 1379در انجمن حمايت از حقوق كودكان راهاندازي شد و تا كنون فعال است.
در طبقه دوم ساختمان پلاك سي و هفت كوچه قرقاول اتاقك كوچكي هست با يك كامپيوتر، يك تلفن و خانم شيرين صد نوري مددكار و مسئول صداي يارا.
تلفنهاي صداي يارا را داوطلباني پاسخ ميدهند كه تحصيلات و تجارب كاري مرتبط با رشتههاي روان شناسي، مشاوره و مددكاري اجتماع دارند. اين افراد دورههاي آموزشي متعدد گذرانده و تست پاسخگويي دادهاند و اكنون و در ساعات و روزهاي مشخص و برنامه ريزي شده با كد اختصاصي به مددجو خدمات ميدهند. سالانه پنج كارگاه آموزشي براي اين داوطلبان برگزار ميشود تا آن ها با موضوعات مختلف روانشناسي و مشاوره آشنا شوند.
به گفته صدر نوري بيشتر تماس گيرندگان با صداي يارا مادران، پدران، بستگان و كودكان هستند.در حال حاضر چهار خط تلفن به صداي يارا اختصاص دارد اما صدر نوري اميدوار است كه به زودي اين خطوط به يك خط پنج رقمي تبديل شود تا تماس گيرندگان بيشتري امكان برقراري ارتباط بيشتر داشته باشند.
توانمندسازي كودكان
مسئول واحد صداي يارا تاكيد دارد كه هدف از رااريه مشاوره در اين واحد كمك به توانمند سازي كودكان است. او ميگويد:«هدف صداي يارا تشخيص، درمان و حتي ارائه راه حل مستقيم نيست، بلكه پاسخگويان با توجه به اصول علمي مشاوره با تماس گيرنده رابطه اي همدلانه برقرار ميكنند. سپس در روند مكالمه، با مطرح كردن سؤالات مناسب، همراه با مددجو به بررسي وضعيت پرداخته، او را به سمتي هدايت مي كنند كه خود بتواند مسائل را تحليل كند. كارهاي مختلف بررسي ميشود و از تماس گيرنده خواسته ميشود كه مناسب ترين راه را با توجه به شرايط خود انتخاب كند.»
در برخي موارد كه مساله كودكآزاري باشد تماس گيرنده به واحد مددكاري انجمن ارجاع ميشود. اگر نياز به مشاوره حضوري باشد فرد به خانههاي سلامت يا واحد مشاوره آموزش و پرورش و ساير كلينيكها راهنمايي ميشود.
مادران، كودكان و بستگان از سراسر ايران با صداي يارا تماس ميگيرند. گاه لازم است كه تماس گيرنده به اورژانس اجتماعي يا اداره جتماعي شهرداري محل سكونتش وصل شود كه در اين صورت پاسخگويان صداي يارا تماس گيرندگان را به اين سازمانها هدایت ميكنند.
واحد صداي يارا هر ماه گزارشي از فعاليتهاي خود در نشست ماهانه انجمن ارايه ميدهد. اين گزارش آماري همواره مورد استقبال رسانهها و شركت كنندگان در نشست قرار ميگيرد. صداي يارا در سال 91 بيش از پنج هزار تماس داشته است. ممكن است بسياري از كساني كه از صداي يارا كمك ميخواهند چندين بار با خط تلفن كودك تماس بگيرند تا زماني كه پيگيريهاي پاسخگويان به نتيجه برسد.
چگونگي فرزند پروري
كمك به پيشگيري از حوادث ناگوار براي كودكان و نوجوانان و ترويج فرهنگ مشاوره و كمك رساني در كشور از اهداف فعاليت صداي ياراست.
بسياري از تماسهاي صداي يارا مربوط به مادراني است كه ميخواهند درباره چگونگي فرزندپروري بدانند. مشكلات ناشي از اختلالات رفتاري در رده دوم تماسهاست. مادران از لجبازي كودك، دروغگويي ، و ... به تنگ آمده و دنبال راهحل هستند.
كودك آزاري هم دليل ديگر ارتباط با صداي ياراست. در مواردي خود كودك آزار ديده دست به تلفن برده و آزار خود را گزارش كرده است. به گفته صدر نوري يكي از دلايل تماس كمتر كودكان آشنا نبودن آنان به حقوقشان است.
افزايش آگاهي جامعه در باره حقوق كودكان و مواد پيمان نامه جهاني حقوق كودك يكي از برنامههاي هميشگي انجمن حمايت از حقوق كودكان است كه در طرحهاي مختلفي مثل حضور در اماكن عمومي و برگزاري برنامههاي آموزشي در پاركها اجرا ميشود. در موارد زيادي والدين يا كودكان در تماس با صداي يارا اعلام كردهاند پس از شركت در اين برنامهها به حقوق كودك واقف شده و اقدام به تماس گرفتهاند.
بيشترين تماس از مناطق 4و 5 تهران
بيشترين تماس با صداي يارا مربوط به تماس گيرندگان از مناطق 4 و 5 شهرداري تهران است يعني در شرق و غرب پايتخت. موارد بسايري از تماس ها مربوط به حضانت كودكان و يا گرفتن شناسنامه براي كودك است. در مواردي چون تنبيه بدني دانشآموزان نيز مددكاران انجمن با مسئولان مدرسه تماس گرفته و اگر نياز باشد حضوري به مدرسه مراجعه ميكنند.
خانم صدر نوري در حال توضيح اين موارد است كه یكي از مددكان وارد ميشود و گزارش ميدهد كه مادري تماس گرفته و اعلام كرده همسر معتادش شناسنامه كودك را برداشته و پس نميدهد. مادر در اضطراب است كه چگونه بايد كودكش را در بدون شناسنامه در مدرسه ثبت نام كند. صدر نوري، مددكار و مسئول صداي يارا شماره تماس پدر را ميگيرد تا او را مجاب به بازپس دادن شناسنامه كند.
انجمن حمايت از حقوق كودكان بر مبناي پيماننامه جهاني حقوق كودك و در چارچوب قوانين داخلي با ارگانها و سازمانهاي دولتي و غير دولتي كه در زمينه مسائل و رفاه كودكان فعاليت مي كنند هماهنگي و همكاري مستمر دارد. بسياري موارد به سازمانهاي دولتي ارجاع داده ميشود و در مواردي مثل مسايل كودكان افغانستاني كه سازمانهاي دولتي در مورد آن مسئوليت ندارند خود وارد عمل شده و يا به سازمانهاي غير دولتي فعال ارجاع ميشوند.
ناشناس ماندن تماس گيرنده يكي از دلايل استقبال عمومي از صداي ياراست. اين خط تلفن رايگان است پس كساني كه مشكلات مالی داشته و امكان مراجعه به مراكز مشاوره ندارند مي توانند بدون دغدغه مالي با صداي يارا تماس بگيرند و از خدمات مشاوره بهرهمند شوند.صداي يارا در سالهاي گذشته تماسهاي بيشماري داشته كه برخي از آنان تبديل به پروندههايي شد كه پيگيري مجدانه آن انعكاس عمومي يافت و در خاطرهها ماند.
شماره های تماس صدای یارا :
88501414
88501415
88531113
از هفته آینده شماره 5 رقمی 42152 در صدای یارا راه اندازی می شود
منبع: انجمن حمایت از حقوق کودکان
http://www.irsprc.org/post/detail/2/19/1/1/129/0